Loading...

Przemysław Zieliński

Przemysław Zieliński

Przemysław Zieliński (ur. 4 września 1915 w Rosji, zm. 12 maja 1990 w Warszawie) – polski aktor teatralny i reżyser.

Życiorys

Grób Przemysława Zielińskiego na cmentarzu Bródnowskim

Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Począwszy od roku 1937 był studentem warszawskiego PIST-u. Ukończył jego Wydział Aktorski już w warunkach konspiracyjnych, w 1940 r. Piętnaście lat później (1955 r.) uzyskał dyplom Wydziału Reżyserii warszawskiej PWST[1].

Kariera sceniczna

Oficjalnie zadebiutował 29 sierpnia 1944 r. na scenie lubelskiego Teatru Zrzeszenia Aktorskiego, jako Hado, w sztuce Jeńcy autorstwa Lucjana Rydla, w reżyserii Ireny Ładosiówny[2]. Inne spektakle z udziałem Zielińskiego to m.in.:

Przez wiosnę i lato 1945 r. występował na deskach tamtejszego Teatru Miejskiego:

Latem 1946 r. zawitał na krótko do olsztyńskiego Teatru im. Stefana Jaracza:

Następne dwa sezony teatralne (od IX 1946 do VII 1948 r.) wiązały się z przeprowadzką do Torunia i angażem w tamtejszym Teatrze Ziemi Pomorskiej:

  • 21 IX 1946: Orfeusz Anna Świrszczyńska (prapremiera), reż. Wilam Horzyca – jako Oberżysta
  • 9 X 1946: Gwałtu, co się dzieje![3] Aleksander Fredro, reż. Józef Maśliński – jako Tobiasz
  • 28 X 1946: Dwa teatry Jerzy Szaniawski, reż. Wilam Horzyca – jako Leśniczy
  • 26 XI 1946: Król włóczęgów Justin Huntley Mac Carthy, reż. Maryna Broniewska – jako Ludwik XI
  • 21 XII 1946: Za kulisami (Tyrtej) Cyprian Kamil Norwid, reż. Wilam Horzyca – jako Sofistoff
  • 18 II 1947:
  • 2 IV 1947: Wesele Stanisław Wyspiański, reż. Wilam Horzyca – w podwójnej roli: Dziennikarz, Wernyhora
  • 14 V 1947: Romeo i Julia William Szekspir, reż. Wilam Horzyca – jako Benwolio
  • 12 VI 1947: Gospodarstwo Jarosław Iwaszkiewicz, reż. Maryna Broniewska – jako Alojzy
  • 4 X 1947: Życie jest snem Pedro Calderón de la Barca, reż. Wilam Horzyca – jako Astolf
  • 14 II 1948: Dom otwarty[4] Michał Bałucki, reż. Wilam Horzyca – jako Wicherkowski
  • 13 III 1948: Cezar i Kleopatra George Bernard Shaw, reż. Wilam Horzyca – jako Juliusz Cezar
  • 18 VI 1948: Są rzeczy ważniejsze Janusz Teodor Dybowski, reż. Gustawa Błońska – jako Franek Miazłowski
  • 15 VII 1948: Seans Noël Coward, reż. Hanna Małkowska – jako Karol.

Jeden sezon (od IX 1948 do VIII 1949 r.) spędził na deskach poznańskiego Teatru Polskiego:

  • 5 IX 1948: Wilki w nocy Tadeusz Rittner, reż. Wilam Horzyca – jako Prokurator
  • 30 III 1949: Mąż i żona[5] Aleksander Fredro, reż. Stefan Drewicz – jako Alfred
  • 3 VIII 1949: Rozkosz uczciwości Luigi Pirandello, reż. Wilam Horzyca – jako Angelo Baldovino.

Jednocześnie, przez 2 lata swej pracy aktorskiej (od XII 1948 r.) był także związany z warszawskim Teatrem Rozmaitości:

W roku 1950 rozpoczął kilkuletnią współpracę z tamtejszym Teatrem Domu Wojska Polskiego. Z niewielkimi przerwami trwała ona aż do roku 1956:

  • 12 IV 1951: Ludzie dobrej woli Georgi Mdiwani, reż. Józef Wyszomirski
  • 26 V 1951: Dwie blizny[6] Aleksander Fredro, reż. Gustawa Błońska – jako Alfred Tulski
  • 12 X 1951: Jedyna droga K. Gruszczyński i Kazimierz Korcelli, reż. Leon Schiller – jako Partyzant
  • 23 I 1952: Tajna wojna W. Michajłow i L. Samojłow, reż. Ł. Kobryński i J. Nowacki – jako Człowiek bez paszportu
  • 27 III 1952: 4:0 dla ATK Pavel Pasek, reż. Artur Młodnicki – jako Mazanec
  • 22 X 1952: Stefan Czarniecki i ... Kazimierz Korcelli, reż. Ludwik René – jako Dworzanin króla szwedzkiego
  • 30 IV 1953: Domek z kart Maria Koszyc i Emil Zegadłowicz, reż. Erwin Axer – jako Literat I (Teatr Współczesny)
  • 29 I 1954: Lubow Jarowaja Konstanty Treniew, reż. Bronisław Dąbrowski, asystent reż.: P. Zieliński (Teatr Polski)
  • 30 IX 1954: Karabiny matki Carrar Bertolt Brecht, reż. Konrad Swinarski i P. Zieliński (Teatr Nowej Warszawy)
  • 6 II 1955: Żołnierz i bohater George Bernard Shaw, reż. P. Zieliński (Bałtycki Teatr Dramatyczny)
  • 22 VII 1955: Wesele Stanisław Wyspiański, reż. Maryna Broniewska i Jan Świderski – jako Dziennikarz
  • 7 XI 1955: Tragedia optymistyczna Wsiewołod Wiszniewski, reż. Lidia Zamkow – jako Duchowny
  • 18 II 1956: Dobry człowiek z Seczuanu Bertolt Brecht, reż. Ludwik René – jako Drugi Bóg.

Przez jeden sezon (rok 1957), jako aktor i reżyser, gościł na deskach białostockiego Teatru Dramatycznego:

Kolejne pięć lat (od XII 1957 do VII 1962 r.) współpracował, jako aktor i reżyser, z warszawskim Teatrem Klasycznym:

W ciągu 9 miesięcy (od XI 1962 do VIII 1963 r.) reżyserował trzy sztuki w 3 różnych teatrach:

Kolejne 4 lata (od X 1963 do II 1967 r.) spędził, jako aktor i reżyser, na deskach gnieźnieńskiego Teatru im. Aleksandra Fredry:

  • 25 X 1963: Wilki w nocy Tadeusz Rittner, reż. P. Zieliński
  • 4 IV 1964: Szkoła żon Molier, reż. P. Zieliński oraz jako Arnolf
  • 16 X 1964: Uciekła mi przepióreczka Stefan Żeromski, reż. Andrzej Uramowicz – jako Przełęcki
  • 26 II 1965: Wieczór Trzech Króli William Shakespeare, reż. P. Zieliński
  • 18 IX 1965: Dziewczyna z manekinem Karol Obidniak, reż. P. Zieliński
  • 16 X 1965: Zemsta Aleksander Fredro, reż. Stefania Domańska – jako Cześnik Raptusiewicz
  • 26 III 1966: Fedra Jean Baptiste Racine, reż. P. Zieliński oraz jako Tezeusz
  • 25 VI 1966: Stanisław i Bogumił Maria Dąbrowska, inscenizacja i reżyseria: P. Zieliński
  • 18 XI 1966: Fantazy Juliusz Słowacki, reż. P. Zieliński oraz jako tytułowy Hrabia Fantazy Dafnicki
  • 18 II 1967: Mój biedny Marat Aleksiej Arbuzow, reż. P. Zieliński.

Na przełomie roku 1967/1968 gościnnie współpracował reżysersko z trzema teatrami:

Przez następne 8 lat (od VII 1968 do VII 1976 r.) był związany, jako aktor i reżyser, z warszawskim Teatrem Komedia:

  • 18 VII 1968: Porwanie Amazonek Benn W. Levy, reż. P. Zieliński
  • 18 IV 1969: Miotełki warszawskie Leon Schiller, reż. P. Zieliński
  • 21 III 1970: Mąż idealny Oscar Wilde, reż. P. Zieliński
  • 22 V 1971: Twój na wieki Otto Zelenka, reż. P. Zieliński oraz jako Piotr Motyliczek
  • 18 XI 1972: Romans biurowy Emil Braginski i Eldar Riazanow, reż. P. Zieliński
  • 14 IV 1973: Romans z wodewilu Władysław Krzemiński, reż. P. Zieliński
  • 27 IV 1974: Wilki w nocy Tadeusz Rittner, reż. P. Zieliński oraz jako Prezes Sądu
  • 26 IV 1975: Sylwestrowa przygoda Emil Braginski i Eldar Riazanow, reż. P. Zieliński
  • 24 VII 1976: Mieszkanie do wynajęcia Pierre Barillet i Jean P. Gredy, reż. Przemysław Zieliński oraz jako Bob.

Schyłkowe 8 lat swej kariery (od XII 1977 do V 1985 r.) spędził na deskach warszawskiego Teatru na Woli:

Swoją bogatą karierę aktorską zakończył na scenie warszawskiego Teatru Narodowego:

Telewizja

Za debiut można uznać jego reżyserski występ 8 października 1954 r. w Teatrze Telewizji, w sztuce Karabiny matki Carrar Bertolta Brechta[2]. Pozostałe dokonania aktorskie Zielińskiego związane są z kilkoma innymi spektaklami Teatru Telewizji:

Film

Na ekranie kinowym po raz pierwszy pojawił się 16 stycznia 1954 r. Debiutował jako wczasowicz w Podborzu, w filmie politycznym pt. Domek z kart[8].

Radio

3 lutego 1950 r. debiutował, jako Gaweł, w słuchowisku reżyserowanym przez Jerzego Rakowieckiego, opartym na noweli Memento[9] Bolesława Prusa, które zrealizowano pod auspicjami Teatru Polskiego Radia.

Przebieg pracy

W trakcie swej 46-letniej kariery aktorskiej występował łącznie na deskach 21 teatrów w: Lublinie (2), Olsztynie, Toruniu, Poznaniu, Koszalinie, Białymstoku, Bielsku-Białej, Gdańsku, Gnieźnie, Kaliszu, Gdyni i Warszawie (9)[10]:

Na emeryturę przeszedł w roku 1987.

Śmierć

Aktor zmarł w wieku 73 lat. Został pochowany na warszawskim cmentarzu Bródnowskim (kwatera 73A-4-18)[8].

Przypisy

  1. FilmPolski.pl, FilmPolski [dostęp 2020-10-10] (pol.).
  2. a b Przemysław Zieliński, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [online] [dostęp 2020-10-05].
  3. Gwałtu, co się dzieje! - Wikiźródła, wolna biblioteka, pl.wikisource.org [dostęp 2020-10-06].
  4. Polona, polona.pl [dostęp 2020-10-06].
  5. Mąż i żona (Fredro, 1880) - Wikiźródła, wolna biblioteka, pl.wikisource.org [dostęp 2020-10-07].
  6. Dwie blizny - Wikiźródła, wolna biblioteka, pl.wikisource.org [dostęp 2020-10-07].
  7. Zygmunt (1856-1909) Przybylski, Wicek i Wacek. Komedya w 4 aktach oryginalnie napisana przez Zygmunta Przybylskiego, 1886 [dostęp 2020-10-10].
  8. a b FilmPolski.pl, FilmPolski [dostęp 2020-10-05] (pol.).
  9. Memento (Prus)/I - Wikiźródła, wolna biblioteka, pl.wikisource.org [dostęp 2020-10-05].
  10. Przemysław Zieliński, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [online] [dostęp 2020-10-10].

Linki zewnętrzne

Search stories